Na dawnej, warszawskiej Pradze – śledzie siekane po żydowsku

Moja warszawska Praga, z urodzenia, po rodzinie mamy od 1823 roku, w ramach unikatowej tkanki kulturowej, architektonicznej, od dawien dawna miała swoje smaki. Mówisz Praga – myślisz pyzy, flaki z Bazaru Różyckiego. Ale nie tylko. W dniu dzisiejszym przedwojenny klasyk, związany z szeroko pojętą kulturą żydowską na Pradze. Śledzie siekane po żydowsku 🙂 Zapraszam do gotowania 🙂

Składniki:

  1. Śledzie.
  2. Jaja.
  3. Jabłko (duże, kwaśne).
  4. Czerstwa kajzerka (ew. kromki chleba).
  5. Mleko lub woda.
  6. Olej.
  7. Ocet lub sok z cytryny.
  8. Cukier.
  9. Pieprz.

Sposób przygotowania:

Gotujemy jaja na twardo. Moczymy w mleku lub wodzie śledzie (ok. 1-2 godziny). Namaczamy też osobno (krótko i odsączamy) bułkę lub kromki chleba. Siekamy śledzia w kostkę, drobno ugotowane jaja, cebulę, obrane uprzednio jabłko i bułkę. Posiekane składniki wrzucamy do jednego naczynia. Doprawiamy olejem, octem (lub sokiem z cytryny), odrobiną cukru i pieprzu. Mieszamy i odstawiamy do lodówki (najlepiej na całą noc, do wychłodzenia i przegryzienia się smaków). Danie można podawać z ciemnym chlebem, ogórkiem (kwaszonym), odrobiną dobrzej schłodzonej wódki. Smacznego! 🙂

Pasta allo scarpariello – kuchnia szewców z Neapolu

Mówi się: „Kucharz głodny, a szewc bez butów chodzi. W dawnym Neapolu, idąc za ideą powiedzenia, zapracowany szewc w warsztacie nie miał czasu na zjedzenie obiadu. W domach żony przygotowywały szybki, smaczny posiłek, oparty na prostych składnikach – Pasta allo scarpariello 🙂 („scarpari” – z włoskiego „szewc”, „scarpa” – „but”). Od niegłodnych już i z butami szewców rozpoczęła się przygoda z tym daniem, do którego przygotowania zapraszam 🙂

Składniki:

  1. Makaron.
  2. Oliwa.
  3. Czosnek (1 ząbek).
  4. Pomidorki Pachino lub pomidory pelati z puszki.
  5. Ser Parmezan.
  6. Masło (w ilości o wielkości orzecha włoskiego, odrobinę).
  7. Świeże liście bazylii.
  8. Białe wino (1/4 szklanki).

    Sposób przygotowania:

    Na patelni rozgrzewamy oliwę. Wrzucamy uprzednio obrany i przepołowiony czosnek. Po chwili dodajemy umyte i przepołowione pomidorki Pachino lub pokrojone wzdłuż i odcedzone pomidory pelati. Smażymy kilka minut na średnim ogniu, od czasu do czasu mieszamy. Wlewamy wino, czekamy aż odparuje. Zdejmujemy danie z ognia. Równolegle gotujemy makaron. Do naczynia wrzucamy masło i świeże, umyte liście bazylii, następnie ugotowany makaron. Dodajemy sos, starty ser Parmezan. Mieszamy. Danie gotowe jest do podania. Smacznego! 🙂

    Pasta all’infuriata – Toskania i polska wódka


    Kuchnia włoska ponownie w moim wykonaniu. Kuchnia toskańska. Pasta all’infuriata (Penne alla vodka, disco pasta). Danie spopularyzowane przez Ugo Tognazziego w 1974 roku. Aktor sugerował w swoim przygotowaniu tego dania, iż jeśli używa się mocnej, polskiej wódki, można zrezygnować ze świeżej papryczki chili. Danie zyskało na popularności w nocnych klubach, dyskotekach w latach 80-tych. Lubiła je przygotowywać Audrey Hepburn. Przepis w 2020 r. przywróciła do świetności Gigi Hadid. Danie z penne, aromatem czosnku, passatą, solą, pieprzem z lekkim pazurem dzięki szczyptom papryki (słodkiej i ostrej), naszej polskiej wódce, złagodzone śmietanką, z Parmigiano Reggiano.

    Składniki:

    1. Makaron penne.
    2. Oliwa.
    3. Czosnek.
    4. Przecier pomidorowy.
    5. Sól.
    6. Pieprz.
    7. Papryka słodka w proszku.
    8. Papryka ostra w proszku.
    9. Śmietanka 30%.
    10. Wódka (60 ml).
    11. Parmezan.
    12. Bazylia świeża (opcjonalnie – natka pietruszki).

    Sposób przygotowania:

    Ugotować makaron penne al dente. Na patelni rozgrzać oliwę. Dodać uprzednio drobniutko pokrojony (lub przepuszczony przez praskę) czosnek. Po kilkuminutowym przesmażeniu dodać przecier pomidorowy, doprawić solą, pieprzem, słodką i ostrą papryką. Gotować kilka minut. Dodać śmietankę. Po 2-3 minut gotowania dodać wódkę i całość wymieszać. Ugotowany makaron wrzucić do sosu, podgotować chwilę, dodać starty parmezan. Danie gotowe do podania. Przy podaniu udekorować świeżą bazylią i dodatkową porcją startego parmezanu. Smacznego 🙂

    Caponata – smaki Sycylii

    W dniu dzisiejszym, coś lekkiego, coś z warzywami, prosto z Sycylii – nie pizza, nie pasta, a Caponata 🙂 Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Bakłażan.
    2. Oliwa.
    3. Cebula.
    4. Seler naciowy.
    5. Ocet winny (2 łyżki).
    6. Pomidory świeże lub z puszki.
    7. Cukier.
    8. Oliwki.
    9. Bazylia.
    10. Natka pietruszki.
    11. Sól.
    12. Pieprz.

    Sposób przygotowania:

    Bakłażana posolić na plastry. Posypać solą. Odstawić na ok. 20 minut. Cebulę i pomidory pokroić w kostkę. Selera naciowego – w plasterki. Bakłażana wytrzeć kuchennymi, suchymi ręcznikami, pokroić w kostkę. Na patelni rozgrzać oliwę. Wrzucić bakłażana, przesmażyć ok. 10 minut. Wyjąć do naczynia. Na patelni ponownie rozgrzać oliwę, wrzucić cebulkę a po kilku minutach smażenia – selera naciowego. Wlać ocet. Poczekać aż wyparuje. Dodać cukier, pomidory, pieprz. Gotować ok. 10 minut. Dodać oliwki, bakłażana, wymieszać. Doprawić jeszcze ew. solą dla smaku. Dodać bazylię. Potrawa gotowa jest do podania. W ramach dodatków chleb (w przełamaniu, do delektowania się końcówką sosu z talerza, pod koniec posiłku). Smacznego! 🙂

    Panzanella – prosta kuchnia Umbrii i Toskanii

    Często poruszamy kwestię nie marnowania jedzenia. Jeżeli coś zostaje, warto to wykorzystać do stworzenia dania. Jak dawniej gospodyniom w Warszawie zostawało mięso z rosołu – robiły pyzy lub pierogi z mięsem. Jak w Krakowie zostawały resztki pieczeni i sos – robiono maczankę. Wiele sposobów, wiele możliwości, tak samo w Umbrii i Toskanii, gdzie czerstwy chleb idealnie wpasował się w robienie sałaty o nazwie Panzanella 🙂 Dawniej Panzanella robiona tylko z trzech składników (chleb, cebula, ocet). Współcześnie skład został nieco wzbogacony o kilka składników. Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Chleb: 4-5 kromek czerstwego chleba pszennego.
    2. Pomidory.
    3. Czerwona cebula.
    4. Ogórki zielone.
    5. Świeże liście bazylii.
    6. Ocet winny.
    7. Oliwa.
    8. Pieprz.
    9. Sól.

    Sposób przygotowania:

    Do naczynia wlewamy wodę i odrobinę octu. Wkładamy kromki chleba na krótką chwilę. Następnie kromki odciskamy, wrzucamy do naczynia przeznaczonego do podania potrawy. Drobno kroimy pomidory – dorzucamy. Czerwoną cebulę, celem złagodzenia ostrości warto pokroić w piórka i namoczyć przez 15-20 minut w wodzie z dodatkiem łyżki octu lub soku z cytryny, a następnie dobrze odsączyć. Tak przygotowaną cebulę wrzucamy do chleba i pomidorów. Ogórki kroimy w kostkę, uzupełniamy sałatę. Całość doprawiamy oliwą, solą, pieprzem, posypując liści bazylii. Danie gotowe jest do podania. Smacznego! 🙂

    Spaghetti col rancetto – smak Umbrii

    Potraw z makaronem we Włoszech wiele. W każdym regionie coś smacznego. W każdym domu potrawy z makaronem robione na swój sposób. W dniu dzisiejszym Spaghetti col rancetto z Umbrii (region środkowych Włoch, ze stolicą w Perugii). Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Makaron (spaghetti, ewentualnie umbricelli).
    2. Pancetta – dojrzewający boczek wieprzowy pochodzący z Włoch (lub wędzony boczek).
    3. Pomidory (świeże lub z puszki).
    4. Cebula
    5. Majeranek.
    6. Ser Pecorino Romano.
    7. Oliwa z oliwek.
    8. Sól.
    9. Pieprz.

    Sposób przygotowania:

    Drobno siekamy cebulę, kroimy w kostkę pancettę (boczek). Na patelni rozgrzewamy odrobinę oliwy. Wrzucamy cebulę i pancettę (boczek). Podsmażamy. Dodajemy pomidory, przyprawiamy solą, pieprzem, dusimy na wolnym ogniu celem uzyskania gęstego sosu. Równolegle gotujemy makaron. Sos przyprawiamy majerankiem. Makaron dorzucamy do gotowego sosu na patelnię. Mieszamy. Potrawa gotowania jest do podania. Spaghetti posypujemy serem Pecorino Romano. Smacznego! 🙂

    Falahiya – smaki Palestyny

    Lato mija nam powoli, warto zatem zrobić jeszcze coś fajnego, letniego, orzeźwiającego do jedzenia 🙂 Kuchnia palestyńska 🙂 Dotychczas z tej kuchni robiłem Szakszukę zwaną w Palestynie „Patelnią smażonych pomidorów” z serem halloumi oraz Szawarmę 🙂 W dniu dzisiejszym sałatka Falahiya (bardzo smaczna i orzeźwiająca także przez cytrynę) 🙂 Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Ogórki świeże zielone.
    2. Papryka żółta.
    3. Pomidory.
    4. Cytryny.
    5. Cebula
    6. Natka pietruszki.
    7. Oliwa.
    8. Sól.
    9. Mięta.

    Sposób przygotowania:

    Ogórki kroimy ze skórą w paski, a następnie w drobną kostkę. Paprykę i pomidory również drobno kroimy. Cytryny obieramy ze skórki i drobniutko kroimy. Cebulę siekamy drobno, podobnie jak i natkę pietruszki. Wszystkie składniki po każdorazowym krojeniu wrzucamy do naczynia. Polewamy odrobiną oliwy, doprawiamy solą, miętą. Potrawa gotowa jest do podania. Sałatkę można podawać jako samodzielne danie, lub np. z grillowanym mięsem. Smacznego 🙂

    Szaszi płow – azerskie smaki w Dagestanie


    W dniu dzisiejszym kolejna potrawa z Dagestanu w moim wykonaniu 🙂 Шаши плов (Шах-плов, z awarskiego Şaşi plov, Szaszi płow) 🙂 Wpływy kuchni sąsiedniego Azerbejdżanu. Ogień, mięso, warzywa, woda. Powolne duszenie, tworzenie wywaru, magia przypraw z Kaukazu i końcowe połączenie z ryżem. Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Ryż.
    2. Mięso wołowe lub baranie (opcjonalnie wieprzowe).
    3. Cebula.
    4. Marchewka.
    5. Czosnek.
    6. Tłuszcz do smażenia (olej, masło klarowane).
    7. Kumin
    8. Kolendra mielona.
    9. Sól.
    10. Pieprz.
    11. Pietruszka.
    12. Jogurt lub kefir.

    Sposób przygotowania:

    Mięso kroimy w drobną kostkę. Rozgrzewamy mocno tłuszcz w głębokiej patelni lub garnku. Smażymy mięso na dużym ogniu, aż mocno się zrumieni. Zmniejszamy ogień. Dodajemy warzywa, uprzednio pokrojoną w piórka cebulę, marchewkę startą na grubych oczkach (lub pokrojoną na cienkie słupki). Smażymy z mięsem kilka minut. Dodajemy sprasowany czosnek, następnie szczyptę kuminu, kolendry, soli, pieprzu. Zalewamy wodą (by płyn przykrył mięso). Przykrywamy i dusimy ok. 30-40 minut, do miękkości mięsa. Przygotowujemy ryż, dodajemy do potrawy. Gotujemy jeszcze przez chwilę. Zostawiamy pod przykryciem aby składniki połączyły się z powstałym bulionem. Wykładamy, posypujemy natką pietruszki. W ramach dodatków schłodzony jogurt lub kefir w osobnym naczyniu. Smacznego! 🙂

    Crevettes à la Provençale – krewetki po prowansalsku

    Po omlecie po francusku, w dalszym ciągu … Francja 🙂 Tym razem Prowansja i danie charakterystyczne dla południowo – wschodniej Francji nad morzem Śródziemnym -Crevettes à la Provençale – krewetki po prowansalsku 🙂 Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Krewetki.
    2. Szalotka.
    3. Czosnek.
    4. Pomidory (świeże lub z puszki).
    5. Białe wytrawne wino.
    6. Oliwa z oliwek.
    7. Tymianek.
    8. Bazylia.
    9. Natka pietruszki.

    Sposób przygotowania:

    Rozgrzewamy na patelni oliwę. Smażymy uprzednio pokrojoną drobno szalotkę i czosnek. Dodajemy pokrojone pomidory, tymianek i wino. Gotujemy powstały w ten sposób sos około 10 minut, do zgęstnienia. Dodajemy krewetki. Smażymy całość około 3 minuty. Doprawiamy bazylią i pietruszką. Smacznego! 🙂

    Omelette au fromage – Starożytny Rzym, Francja i Królowa Marysieńka

    W dniu dzisiejszym klasyka kuchni francuskiej, znana również w kuchni polskiej na śniadanie i nie tylko. Omelette au fromage 🙂 Omlet francuski z serem 🙂 Początki potrawy w Starożytnym Rzymie, gdzie mieszano jajko ze słodzonym miodem, a następnie nazywano je „ovemele”. Po raz pierwszy wyrażenie „omlet” użyto w XVII wieku we francuskiej publikacji kulinarnej „Cuisine Bourgeoisie”. W Polsce danie spopularyzowane dzięki królowej Polski, Marii Sobieskiej (Maria Kazimiera de La Grange d’Arquien). Zapraszam do gotowania 🙂

    Składniki:

    1. Ser żółty.
    2. Jaja.
    3. Szczypiorek.
    4. Masło.
    5. Pomidorki koktajlowe.
    6. Bazylia (listki).
    7. Sól.
    8. Pieprz.
    9. Oliwa z oliwek do smażenia.
    10. Rukola.

    Sposób przygotowania:

    Ścieramy żółty ser. Kroimy na połówki pomidorki koktajlowe. Na patelnię wlewamy oliwę. Wrzucamy pomidorki. Doprawiamy je solą i pieprzem. Dodajemy kilka listków bazylii. Trochę obsmażamy. Zdejmujemy do naczynia. W osobnym naczyniu rozbijamy jaja. Mieszamy intensywnie (rozkłócamy), dodajemy sól, pieprz. Dodajemy starty ser żółty. Mieszamy. Siekamy szczypiorek. Dodajemy co całości. Na patelni rozgrzewamy masło. Wlewamy jajeczno-serową masę. Podgrzewamy, lekko mieszając ok. 1,5 minuty by spód omletu „złapał” stałą konsystencję. Istotne jest to by omlet by bardziej żółty (niż rumiany), lekko płynął. Następnie omlet zawijamy w pół (nakładając dwie połowy na siebie, pozostanie nam pół wolnej patelni, na koniec omlet winien być jak duży rogal). Szykujemy danie do wyłożenia. Na spód talerza kładziemy rukolę, na brzegach talerza pomidorki. Na środek talerza kładziemy omlet. Można również z wierzchu udekorować rukolą. Smacznego! 🙂