{"id":1716,"date":"2022-10-16T22:41:04","date_gmt":"2022-10-16T20:41:04","guid":{"rendered":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/?p=1716"},"modified":"2022-10-17T00:46:02","modified_gmt":"2022-10-16T22:46:02","slug":"sladami-przodkow-powstania-i-poczatkow-olszewa-przyborowa-w-gminie-rutki-kossaki-1437-1470","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/2022\/10\/16\/sladami-przodkow-powstania-i-poczatkow-olszewa-przyborowa-w-gminie-rutki-kossaki-1437-1470\/","title":{"rendered":"\u015aladami przodk\u00f3w, powstania i pocz\u0105tk\u00f3w Olszewa-Przyborowa w gminie Rutki-Kossaki (1437-1470)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 publikacj\u0105 opisuj\u0105c\u0105 miejscowo\u015b\u0107 Olszewo-Przyborowo jaka w toku wieloletnich bada\u0144 nad rodzinn\u0105 genealogi\u0105 wpad\u0142a mi w r\u0119ce, by\u0142o opracowanie „Zarys historii gminy Rutki od XV wieku do wybuchu II wojny \u015bwiatowej”, autorstwa Janusza Zalewskiego i Leszka Zugaja (wydawnictwo Avalon), kt\u00f3re otrzyma\u0142em dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci w\u0142adz gminy Rutki-Kossaki. W pocz\u0105tkowym okresie patrzy\u0142em bezkrytycznie na opis mojego rodowego gniazda, przyjmuj\u0105c za fakt zawarte w opracowaniu informacje. Z biegiem lat, dysponuj\u0105c wi\u0119kszym baga\u017cem do\u015bwiadcze\u0144, informacji, postanowi\u0142em zweryfikowa\u0107 \u00f3w materia\u0142, tak\u017ce na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 (na kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 autorzy publikacji) i posiadanej we w\u0142asnym zakresie wiedzy. Nadchodzi zatem czas rozprawy z moim Olszewem-Przyborowem \ud83d\ude42 Autorzy publikacji wskazuj\u0105 i\u017c wioska powsta\u0142a w 1437 roku dzi\u0119ki nadaniu przez ksi\u0119cia Boles\u0142awa IV 10 w\u0142\u00f3k ziemi (wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ok. 60 ha) zwanej Przyborowo na rzecz W\u0142osta z Maruszyna. Udzielaj\u0105cym nadania by\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 mazowiecki Boles\u0142aw IV Warszawski (syn Boles\u0142awa Januszowica i ksi\u0119\u017cnej Anny), a proces kolonizacyjny ma potwierdzenie w wielu \u017ar\u00f3d\u0142ach naukowych (m.in. publikacja „Osadnictwo drobnego rycerstwa na pograniczu mazowiecko-litewskim w XIV-XV wieku”, autorstwa \u0141ukasza Lubicza-\u0141api\u0144skiego). Nie przypadkowym jest wielko\u015b\u0107 nadania – 10 w\u0142\u00f3k ziemi. Jak we wspomnianym opracowaniu pisze \u0141ukasz Lubicz-\u0141apinski, by\u0142o to zwi\u0105zane z feudalnym prawem rycerskim. W ramach s\u0142u\u017cby wojskowej na Mazowszu, otrzymuj\u0105cy ksi\u0105\u017c\u0119ce nadanie byli zobowi\u0105zani stawia\u0107 1 konnego z kopi\u0105 z 10 w\u0142\u00f3k ziemi. Brak stawiennictwa oznacza\u0142 utrat\u0119 nadanych uprzednio d\u00f3br. Autorzy „Zarysu ….” co do osoby W\u0142osta z Maruszyna powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na publikacj\u0119 „Ziemia \u0142om\u017cy\u0144ska do 1529 roku”, autorstwa Czes\u0142awa Brodzickiego, do kt\u00f3rej obecnie nie mam jeszcze dost\u0119pu. Sama miejscowo\u015b\u0107 Maruszyn – owszem, dawniej by\u0142a takowa w okolicach P\u0142o\u0144ska (osadnictwo i przeniesienia na Mazowszu Wschodnim i Podlasiu, sz\u0142y z teren\u00f3w Mazowsza Zachodniego). W kolejnej publikacji na kt\u00f3r\u0105 powo\u0142uj\u0105 si\u0119 Panowie Zalewski i Zugaj („Rodzina: Herbarz Szlachty Polskiej” opracowany przez Seweryna Hrabiego Uruskiego przy wsp\u00f3\u0142pracy Adama Amilkara Kosi\u0144skiego), w tomie 12 jest wskazanie na „pierwszych” potomk\u00f3w rycerzy Ko\u015bciesz\u00f3w, Mirzo i Krystyna M\u0119\u017cy\u0144skich herbu Ko\u015bciesza z s\u0105siedniego M\u0119\u017cenina, kt\u00f3rzy odnotowani w 1465 r., staj\u0105 si\u0119 dziedzicami i kt\u00f3rych potomkowie zaczn\u0105 nosi\u0107 nazwisko Olszewski, daj\u0105c pocz\u0105tek rodowi Olszewskich herbu Ko\u015bciesza. Tu poprawka z mojej strony. W odpisach dokument\u00f3w z ksi\u0105g s\u0105dowych \u0142om\u017cy\u0144skich z 1465 r. jest Mirzon a nie Mirzo. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Nie s\u0105 to pierwsi M\u0119\u017cy\u0144scy w Olszewie – Przyborowie. W publikacji „Poczet rod\u00f3w szlachty polskiej wiek\u00f3w \u015brednich” autorstwa Franciszka Ksawerego Piekosi\u0144skiego (wyd. Lw\u00f3w 1911 r.) w Olszewie M\u0119\u017cy\u0144skich (M\u0119\u017ce\u0144skich) odnotowuje si\u0119 ju\u017c w 1462 roku (Andrzej, c\u00f3rka Dorota ze Swiaszkiem z K\u0142osek). W 1465 roku w Olszewie jest czterech braci – Jakub, wspomniany Andrzej, Mirzon i Krystyn. W „\u0179r\u00f3d\u0142ach dziejowych, tom XVI – Polska w XVI wieku pod wzgl\u0119dem geograficzno – statystycznym” autorstwa Adolfa Pawi\u0144skiego (1895 r.). <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dalej autorzy „Zarysu …” wskazuj\u0105 i\u017c cz\u0119\u015b\u0107 Olszewskich herbu Ko\u015bciesza dosz\u0142a do znacznych stanowisk, „byli licznie rozrodzeni, przeszli na Podlasie” i „st\u0105d w okolicy liczne wioski o tej samej nazwie”. O ile nie neguj\u0119 faktu przej\u015bcia na Podlasie, o tyle z tymi stanowiskami ju\u017c jest problem. W cytowanej przez pan\u00f3w publikacji Uruskiego wyst\u0119puje Benedykt Olszewski, jednak faktycznie z rodu herbu \u015alepowron. Powo\u0142ywanie si\u0119 na liczne wioski na bazie Olszewa – Ryba\u0142t\u00f3w nieco nietrafione – te\u017c r\u00f3d \u015alepowron. Fakt, w Galicji co dziwne cz\u0119\u015b\u0107 z nich wylegitymowa\u0142a si\u0119 jako … Ko\u015bciesze. Przeanalizowa\u0142em ok. 20 Olszew z obecnych wojew\u00f3dztw mazowieckiego, podlaskiego i warmi\u0144sko – mazurskiego i nie ma dowodu na to i\u017c te miejscowo\u015bci by\u0142y przenoszone przez ten sam r\u00f3d Olszewskich herbu Ko\u015bciesza (przez analogi\u0119 Ko\u015bciesze z Mazowsza Zachodniego na Mazowsze Wschodnie). Nazwisko Olszewski ma form\u0119 odmiejscow\u0105. W poprzednim po\u015bcie wskaza\u0142em jak post\u0119puje proces nazwa\u0144 w przypadku tego typu miejscowo\u015bci. Z cytowanych przez autor\u00f3w „Zarysu …” nie dotar\u0142em r\u00f3wnie\u017c jeszcze do publikacji „Regestr Diecezj\u00f3w, czyli w\u0142a\u015bciciele ziemscy w Koronie 1783-1784” autorstwa Franciszka Czaykowskiego, na podstawie kt\u00f3rej wykazuje si\u0119 (wed\u0142ug spisu z XVIII wieku) i\u017c wioska (Olszewo – Przyborowo) by\u0142a zamieszkana przez drobn\u0105 szlacht\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W kolejnej cytowanej publikacji przez pan\u00f3w Zalewskiego i Zugaja „S\u0142ownik geograficzny<\/em> Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich” autorstwa Filipa Sulimierskiego (1880-1902) w tomie VII jest wzmianka o tym, i\u017c by\u0142a to wie\u015b drobnej szlachty z 8 domami i 56 mieszka\u0144cami. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W dalszej cz\u0119\u015bci opisu miejscowo\u015bci w „Zarysie ….” wskazane s\u0105 kolejne fakty statystyczne z 1891 i 1921 r. dotycz\u0105ce ilo\u015bci dom\u00f3w, wielko\u015bci przeci\u0119tnego gospodarstwa. <\/p>\n\n\n\n

P\u00f3jd\u017amy zatem nieco dalej ni\u017c autorzy „Zarysu ..” W publikacji „Poczet rod\u00f3w szlachty polskiej wiek\u00f3w \u015brednich” autorstwa Franciszka Ksawerego Piekosi\u0144skiego (wyd. Lw\u00f3w 1911 r.) w 1469 r. w Olszewie odnotowuje si\u0119 Miko\u0142aja Krystynowicza M\u0119\u017cy\u0144skiego (M\u0119\u017ce\u0144skiego) z Olszewa – niechybnie syn Krystyna, a w 1470 r. Stanis\u0142awa Mirzonowicza M\u0119\u017cy\u0144skiego (M\u0119\u017ce\u0144skiego) z Olszewa – syn Mirzona. Dalej id\u0105c tym tropem w 1504 r. jest zapis o Wawrzy\u0144cu – synu Marcina z Olszewa i Ko\u015bcieszy – synu Krystyna. Na podstawie wykazu z metryk parafialnych z gminy Rutki – Kossaki, pierwsz\u0105 zidentyfikowan\u0105 przeze mnie osob\u0105 z Olszewa-Przyborowa jest Anna, c\u00f3rka Agnieszki i Wilhelma z ok. 1590 r. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwsz\u0105 publikacj\u0105 opisuj\u0105c\u0105 miejscowo\u015b\u0107 Olszewo-Przyborowo jaka w toku wieloletnich bada\u0144 nad rodzinn\u0105 genealogi\u0105 wpad\u0142a mi w r\u0119ce, by\u0142o opracowanie „Zarys historii gminy Rutki od XV wieku do wybuchu II wojny \u015bwiatowej”, autorstwa Janusza Zalewskiego i Leszka Zugaja (wydawnictwo Avalon), kt\u00f3re otrzyma\u0142em dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci w\u0142adz gminy Rutki-Kossaki. W pocz\u0105tkowym okresie patrzy\u0142em bezkrytycznie na opis mojego rodowego … Czytaj dalej \u015aladami przodk\u00f3w, powstania i pocz\u0105tk\u00f3w Olszewa-Przyborowa w gminie Rutki-Kossaki (1437-1470)<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":"","footnotes":""},"categories":[29,8],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716"}],"collection":[{"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1716"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1733,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1716\/revisions\/1733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}