{"id":1542,"date":"2021-08-14T17:33:55","date_gmt":"2021-08-14T15:33:55","guid":{"rendered":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/?p=1542"},"modified":"2021-08-14T17:56:44","modified_gmt":"2021-08-14T15:56:44","slug":"adzika-kaukaska-recepta-na-dlugowiecznosc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/2021\/08\/14\/adzika-kaukaska-recepta-na-dlugowiecznosc\/","title":{"rendered":"Ad\u017cika – kaukaska recepta na d\u0142ugowieczno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ad\u017cik\u0119 po raz pierwszy mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 je\u015b\u0107 na proszonej kolacji u znajomych naszej Rodziny, w Ukrainie. Pikantny smak, idealny w po\u0142\u0105czeniu z mi\u0119sem, w\u0119dlinami, spowodowa\u0142, i\u017c „zabra\u0142em” ten smak ze sob\u0105, w pami\u0119ci – do Polski. <\/p>\n\n\n\n

Co oznacza wyra\u017cenie Ad\u017cika? To z j\u0119zyka abchaskiego „s\u00f3l”, co podkre\u015bla „baz\u0119” przyprawy. Pod wzgl\u0119dem etymologicznym, istota nazewnictwa dotyczy „\u015bcierania soli z czym\u015b”, np. z pieprzem (s\u00f3l pieprzowa). Ad\u017cika pochodzi z Kaukazu, znana w Abchazji, Gruzji, Armenii, Azerbejd\u017canie, Ukrainie. Do Rosji trafi\u0142a dzi\u0119ki oficerom armii, sto\u0142uj\u0105cym si\u0119 w czasie wojny na Kaukazie u g\u00f3rali. Wp\u0142yw migracyjny kuchni Kaukazu na kuchnie pa\u0144stw s\u0105siednich. <\/p>\n\n\n\n

Jak powsta\u0142a Ad\u017cika? Kaukascy pasterze na wypasie owiec, dla wi\u0119kszego pragnienia, jedzenia paszy, a tym samym przybierania na wadze, od dawien dawna karmili trzod\u0119 sol\u0105, kt\u00f3ra w owych czasach by\u0142a drog\u0105 przypraw\u0105. Ad\u017cika w tradycyjnej formie powsta\u0142a z tego, co by\u0142o dost\u0119pne (w formie ro\u015blin) w wysokich g\u00f3rach, t.j. pieprz (suszony, czerwony, rzadziej zielony), czosnek, kolendra, lub kaukaska mieszanka przypraw „chmeli-suneli”, kozieradka, majeranek, szafran, li\u015b\u0107 laurowy, bazylia, koperek. Ju\u017c w czasach staro\u017cytnych traktowana nie tylko jako pikantna przyprawa, ale tak\u017ce jako lekarstwo (przeciw chorobom uk\u0142adu pokarmowego, ku dobrej przemianie materii, kr\u0105\u017ceniu krwi).<\/p>\n\n\n\n

Jak dawniej robiono Ad\u017cik\u0119? Na kamieniu z wg\u0142\u0119bieniem, na kt\u00f3rym dwa pozosta\u0142ymi kamieniami \u015bcierano wspomniane powy\u017cej sk\u0142adniki. <\/p>\n\n\n\n

Modyfikacje i odmienno\u015bci. We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie ad\u017cyki zmieniaj\u0105 kolorystyk\u0119 pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnorodnych mieszanek dodawanych przypraw. Powstaje wiele „ad\u017ciko – podobnych” z dodatkiem pomidor\u00f3w, innych warzyw i dodatk\u00f3w, co jednak nie ma nic wsp\u00f3lnego z oryginaln\u0105 postaci\u0105 ad\u017cyki. St\u0105d kamie\u0144, zosta\u0142 zast\u0105piony blenderem (dla miksu warzyw), garnkiem (gotowanie zmiksowanych warzyw z przyprawami) i s\u0142oikiem (do kt\u00f3rego wlewa si\u0119 ko\u0144cow\u0105 posta\u0107 „Ad\u017ciki”). Tradycyjna Ad\u017cika winna by\u0107 ostra (a zatem nie wskazana dla os\u00f3b z problemami pokarmowymi, \u017co\u0142\u0105dka), w konsystencji sta\u0142a, jej p\u0142ynno\u015b\u0107 oznacza \u017ce to ju\u017c nie jest prawdopodobnie Ad\u017cika, a raczej „co\u015b”, co j\u0105 udaje. Wiele opinii z Kaukazu wskazuje na potrzeb\u0119 zabronienia u\u017cywania tradycyjnej nazwy „Ad\u017cika” dla producent\u00f3w u\u017cywaj\u0105cych jej – dla „sos\u00f3w”, faktycznie nie b\u0119d\u0105cych Ad\u017cik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Z czym warto spo\u017cywa\u0107 Ad\u017cik\u0119? Jak wspomnia\u0142em, w moim pierwszym zetkni\u0119ciu z Ad\u017cik\u0105 idealnie pasowa\u0142a do mi\u0119s, w\u0119dlin, z w\u0119dzon\u0105 sa\u0142o z Ukrainy, smakuje wy\u015bmienicie (to m\u00f3j ulubiony wariant). Narody Kaukazu dodaj\u0105 przypraw\u0119 do …. wszystkiego, z czym dobrze (na bazie do\u015bwiadcze\u0144) przyprawa ta smakuje :). Do zup, sos\u00f3w, mi\u0119s, warzyw, ser\u00f3w. Z uwagi na ostro\u015b\u0107, smak mo\u017cna „redukowa\u0107” mas\u0142em, jogurtem, mlekiem. <\/p>\n\n\n\n

Klimat, ro\u015blinno\u015b\u0107, jedzenie oparte na naturalnych (dost\u0119pnych w ramach uprawy w pobli\u017cu miejsca zamieszkania) produktach s\u0105 przez wielu uwa\u017cane za podstaw\u0119 d\u0142ugowieczno\u015bci ludzi z Kaukazu (nieoficjalnie najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cy na \u015bwiecie cz\u0142owiek, Shirali Baba Muslimov z wioski Barzavu w Azerbejd\u017canie prze\u017cy\u0142 168 lat). W recepturze Ad\u017ciki, tak\u017ce tkwi tajemnica dobrego, d\u0142ugiego \u017cycia. Kaukaska recepta na d\u0142ugowieczno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ad\u017cik\u0119 po raz pierwszy mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 je\u015b\u0107 na proszonej kolacji u znajomych naszej Rodziny, w Ukrainie. Pikantny smak, idealny w po\u0142\u0105czeniu z mi\u0119sem, w\u0119dlinami, spowodowa\u0142, i\u017c „zabra\u0142em” ten smak ze sob\u0105, w pami\u0119ci – do Polski.  Co oznacza wyra\u017cenie Ad\u017cika? To z j\u0119zyka abchaskiego „s\u00f3l”, co podkre\u015bla „baz\u0119” przyprawy. Pod wzgl\u0119dem etymologicznym, istota nazewnictwa dotyczy … Czytaj dalej Ad\u017cika – kaukaska recepta na d\u0142ugowieczno\u015b\u0107<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":"","footnotes":""},"categories":[63,7],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542"}],"collection":[{"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1542"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1552,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions\/1552"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/marcinolszewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}